Í 6. gr. laga um meðhöndlun úrgangs nr. 55/2003 er sett fram skylda sveitarstjórna um að semja og staðfesta svæðisáætlun um meðhöndlun úrgangs. Áætlunin skal gilda til tólf ára í senn en meta skal á sex ára fresti hvort endurskoðunar sé þörf. Sveitarstjórnum er frjálst að vinna slíka áætlun einungis fyrir sveitarfélagið eða í samstarfi við fleiri sveitarfélög.
Sjö svæðisáætlanir eru á Íslandi. Að neðan má sjá þær svæðisáætlanir sem eru í gildi og gildistíma þeirra:
Leiðbeiningar um gerð svæðisáætlana eru í handbók sveitarstjórna um úrgangsmál sem finna má á þessari síðu.
Umhverfisstofnun hefur eftirlit með að svæðisáætlanir séu gerðar og leggur faglegt mat á efni þeirra. Sveitarfélög skila svæðisáætlunum til Umhverfisstofnunar í gegnum þjónustugátt.