{"id":8811,"date":"2025-01-14T11:13:06","date_gmt":"2025-01-14T11:13:06","guid":{"rendered":"https:\/\/urgangur.is\/?p=8811"},"modified":"2025-01-16T10:04:12","modified_gmt":"2025-01-16T10:04:12","slug":"islendingar-endurnota-20-kg-a-ari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/urgangur.is\/?p=8811","title":{"rendered":"\u00cdslendingar endurnota 20 kg \u00e1 \u00e1ri"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cdslendingar eru s\u00f3lgnir \u00ed nota\u00f0ar v\u00f6rur en hinga\u00f0 til hefur ekki veri\u00f0 vita\u00f0 hversu miki\u00f0 magn er endurnota\u00f0 \u00e1 hverju \u00e1ri. N\u00fd ranns\u00f3kn s\u00fdnir a\u00f0 <strong>endurnotkun \u00e1 \u00cdslandi var 19,93 kg\/\u00edb\u00faa <\/strong>\u00e1ri\u00f0 2023.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me\u00f0 s\u00edfellt vaxandi umsvifum loppumarka\u00f0a, samf\u00e9lagsmi\u00f0la og aukinni umhverfisvitund almennings \u00e1 \u00cdslandi hefur marka\u00f0ur endurnotkunar n\u00e1\u00f0 r\u00f3tfestu \u00e1 n\u00fdli\u00f0num \u00e1rum. Endurnotkun stu\u00f0lar a\u00f0 r\u00edkara hringr\u00e1sarhagkerfi \u00e1 \u00cdslandi. Endurnotkun er umhverfisv\u00e6nni og yfirleitt hagst\u00e6\u00f0ari kostur en kaup \u00e1 n\u00fdjum v\u00f6rum. Umhverfisstofnun gaf \u00fat sk\u00fdrslu \u00ed lok \u00e1rs 2024 me\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um \u00far kortlagningu \u00e1 endurnotkun \u00e1 \u00cdslandi \u00e1ri\u00f0 2023. \u00deetta er \u00ed fyrsta sinn sem endurnotkun hefur veri\u00f0 m\u00e6ld h\u00e9r \u00e1 landi \u00e1 \u00feessum skala. Sk\u00fdrsluna m\u00e1 n\u00e1lgast <a href=\"https:\/\/ust.is\/library\/Skrar\/utgefid-efni\/Annad\/Hvad_er_nytt-Kortlagning_a_endurnotkun_a_Islandi_2023.pdf\">h\u00e9r<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hva\u00f0 er endurnotkun?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hugtaki\u00f0 <em>endurnotkun<\/em> er skilgreint \u00ed<a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/nuna\/2003055.html\"> l\u00f6gum um me\u00f0h\u00f6ndlun \u00fargangs nr. 55\/2003<\/a> sem: \u201e<em>hvers kyns a\u00f0ger\u00f0 \u00fear sem v\u00f6rur e\u00f0a \u00edhlutir, sem ekki eru \u00fargangur, eru notu\u00f0 \u00ed sama tilgangi og \u00feau voru \u00e6tlu\u00f0 til \u00ed upphafi.\u201c<\/em> D\u00e6mi um endurnotkun er \u00feegar nota\u00f0ar v\u00f6rur eru seldar \u00ed nets\u00f6lu, s\u00f6lutorgum \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum, nytjam\u00f6rku\u00f0um e\u00f0a afhentar gefins \u00e1 milli f\u00f3lks. Endurnotkun er hluti af <a href=\"https:\/\/urgangur.is\/urgangsforvarnir\/\">\u00fargangsforv\u00f6rnum<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Endurnotkun oftast \u00e1n millili\u00f0a<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 m\u00e6lingar og \u00fatreikninga \u00e1 endurnotkun var notast vi\u00f0 samevr\u00f3pska a\u00f0fer\u00f0arfr\u00e6\u00f0i. Endurnotkun var m\u00e6ld fyrir v\u00f6ruflokkana h\u00fasg\u00f6gn, vefna\u00f0arv\u00f6rur, raft\u00e6ki, byggingarefni og anna\u00f0. Notast var vi\u00f0 g\u00f6gn fr\u00e1 \u00feekktum gagnalindum \u00ed bland vi\u00f0 hlutfall millili\u00f0alausrar endurnotkunar. Til a\u00f0 reikna \u00fea\u00f0 hlutfall var send \u00fat k\u00f6nnun til almennings var\u00f0andi endurnotkun \u00e1 \u00feeirra heimili. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur spurningak\u00f6nnunarinnar g\u00e1fu mynd \u00e1 hlutfall millili\u00f0alausrar endurnotkunar fyrir hvern v\u00f6ruflokk. \u00deetta hlutfall var yfir 60% fyrir alla v\u00f6ruflokka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"2322\" height=\"1682\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Picture2-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8945\" style=\"width:847px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Picture2-1.png 2322w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Picture2-1-300x217.png 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Picture2-1-1024x742.png 1024w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Picture2-1-768x556.png 768w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Picture2-1-1536x1113.png 1536w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Picture2-1-2048x1484.png 2048w\" sizes=\"(max-width: 2322px) 100vw, 2322px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur fyrir hlutfall millili\u00f0alausrar endurnotkunar \u00far k\u00f6nnun me\u00f0al almennings <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">F\u00f6t minna en 3%<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Heildarendurnotkun \u00e1 \u00cdslandi var 19,93 kg\/mann \u00e1ri\u00f0 2023. H\u00fasg\u00f6gn var st\u00e6rstur hluti af endurnotkun (40%), n\u00e6st byggingarefni (29%), raf- og rafeindat\u00e6ki (14%), vefna\u00f0arvara (3%) og anna\u00f0 (14%), mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00feyngd. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/endurnotkun-1024x682.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8812\" style=\"width:721px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/endurnotkun-1024x682.png 1024w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/endurnotkun-300x200.png 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/endurnotkun-768x512.png 768w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/endurnotkun-1536x1023.png 1536w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/endurnotkun.png 1572w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Skipting endurnotkunar ni\u00f0ur \u00e1 v\u00f6ruflokka.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deegar sko\u00f0a\u00f0 var n\u00e1nar ni\u00f0ur \u00e1 v\u00f6ruflokka voru f\u00f6t st\u00e6rsti hlutinn af endurnotkun af vefna\u00f0arv\u00f6rum. St\u00f3r marka\u00f0ur hefur myndast \u00e1 \u00cdslandi fyrir endurs\u00f6lu \u00e1 f\u00f6tum og einnig fara notu\u00f0 f\u00f6t oft gefins.<strong> <\/strong>St\u00e6rstur hluti endurnotkunar \u00e1 byggingarefnum var timbur.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">St\u00e6kkandi marka\u00f0ur<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00fa sta\u00f0reynd a\u00f0 \u00cdslendingar endurnoti um 20 kg\/\u00edb\u00faa af v\u00f6rum \u00e1 \u00e1ri s\u00fdnir a\u00f0 h\u00e9r r\u00edkir endurnotkunarmenning. St\u00e6rstur hluti endurnotkunar fer fram \u00ed gegn um millili\u00f0alausa farvegi \u00e1n endurgjalds. Endurnotkun heldur v\u00f6rum lengur inni \u00ed hringr\u00e1sarhagkerfinu. Vi\u00f0 gagnas\u00f6fnun kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 velta loppumarka\u00f0a hefur fari\u00f0 stigvaxandi \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum. Mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00feessa stigm\u00f6gnun m\u00e1 \u00e6tla a\u00f0 endurnotkunarmarka\u00f0urinn \u00e1 \u00cdslandi muni einungis styrkjast \u00ed n\u00e1inni framt\u00ed\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cdslendingar eru s\u00f3lgnir \u00ed nota\u00f0ar v\u00f6rur en hinga\u00f0 til hefur ekki veri\u00f0 vita\u00f0 hversu miki\u00f0 magn er endurnota\u00f0 \u00e1 hverju \u00e1ri. N\u00fd ranns\u00f3kn s\u00fdnir a\u00f0 endurnotkun \u00e1 \u00cdslandi var 19,93 kg\/\u00edb\u00faa \u00e1ri\u00f0 2023. Me\u00f0 s\u00edfellt vaxandi umsvifum loppumarka\u00f0a, samf\u00e9lagsmi\u00f0la og aukinni umhverfisvitund almennings \u00e1 \u00cdslandi hefur marka\u00f0ur endurnotkunar n\u00e1\u00f0 r\u00f3tfestu \u00e1 n\u00fdli\u00f0num \u00e1rum. Endurnotkun stu\u00f0lar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":8937,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8811","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8811"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8962,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8811\/revisions\/8962"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}