{"id":8319,"date":"2024-11-08T12:55:44","date_gmt":"2024-11-08T12:55:44","guid":{"rendered":"https:\/\/urgangur.is\/?p=8319"},"modified":"2024-11-14T15:11:50","modified_gmt":"2024-11-14T15:11:50","slug":"skyrsla-um-stodu-islands-gagnvart-markmidum-i-urgangsmalum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/urgangur.is\/?p=8319","title":{"rendered":"Sk\u00fdrsla um st\u00f6\u00f0u \u00cdslands gagnvart markmi\u00f0um \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cdsland \u00fearf a\u00f0 sp\u00fdta \u00ed l\u00f3fana til a\u00f0 n\u00e1 markmi\u00f0um s\u00ednum fyrir \u00e1ri\u00f0 2025 \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum. \u00deetta s\u00fdnir n\u00fdleg \u00fattekt fr\u00e1 Eftirlitsstofnun EFTA sem ger\u00f0 var \u00e1 st\u00f6\u00f0u \u00cdslands gagnvart \u00feeim markmi\u00f0um landsins \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum sem sn\u00faa a\u00f0 heimilis\u00fargangi. \u00cd \u00fattektinni er mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 t\u00f6lfr\u00e6\u00f0i \u00e1rsins 2021 en s\u00ed\u00f0an \u00fe\u00e1 hefur \u00fe\u00f3 margt vatn runni\u00f0 til sj\u00e1var.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sta\u00f0a gagnvart markmi\u00f0um<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samkv\u00e6mt sk\u00fdrslunni er \u00cdsland ekki \u00e1 lei\u00f0inni a\u00f0 n\u00e1 eftirfarandi markmi\u00f0um \u00e1n frekari a\u00f0ger\u00f0a:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>A\u00f0 55% af \u00f6llum heimilis\u00fargangi ver\u00f0i undirb\u00fain fyrir endurnotkun e\u00f0a endurunnin \u00e1ri\u00f0 2025. <\/strong>&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2021: 26%&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2022: 23%.&nbsp;<br><br><\/li>\n\n\n\n<li><strong>A\u00f0 65% af \u00f6llum umb\u00fa\u00f0a\u00fargangi ver\u00f0i endurunnin \u00e1ri\u00f0 2025. <\/strong>&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2021: 45,6-49,8% (n\u00e1kv\u00e6mt mat \u00e1 t\u00f6lfr\u00e6\u00f0inni fer eftir m\u00e6lia\u00f0fer\u00f0)&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2022: 42,1% (n\u00e1kv\u00e6mt mat \u00e1 t\u00f6lfr\u00e6\u00f0inni fer eftir m\u00e6lia\u00f0fer\u00f0)&nbsp;<br><br><\/li>\n\n\n\n<li><strong>A\u00f0 70% glerumb\u00fa\u00f0a ver\u00f0i endurunnin \u00e1ri\u00f0 2025.<\/strong>&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2021: 0,0%&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2022: 26%.&nbsp;<br><br><\/li>\n\n\n\n<li><strong>A\u00f0 70% st\u00e1lumb\u00fa\u00f0a ver\u00f0i endurunnin \u00e1ri\u00f0 2025. <\/strong>&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2021: 23,8%&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2022: 14%.&nbsp;<br><br><\/li>\n\n\n\n<li><strong>A\u00f0 50% plastumb\u00fa\u00f0a ver\u00f0i endurunnin \u00e1ri\u00f0 2025. <\/strong>&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2021: 27,6%&nbsp;<br>Sta\u00f0an 2022: 21%.<br><br><\/li>\n\n\n\n<li><strong>A\u00f0 minna en 10% af heimilis\u00fargangi fari \u00ed ur\u00f0un \u00e1ri\u00f0 2035. <\/strong>\u00a0<br>Sta\u00f0an 2021: 39,8%\u00a0<br>Sta\u00f0an 2022: 33%.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1080x1080-1024x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7122\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1080x1080-1024x1024.png 1024w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1080x1080-300x300.png 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1080x1080-150x150.png 150w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1080x1080-768x769.png 768w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1080x1080.png 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u00c1taki\u00f0 <em>Allan hringinn<\/em> sneri a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vekja athygli \u00e1 breyttri og b\u00e6ttri flokkun um allt land.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Erum vi\u00f0 \u00e1 r\u00e9ttri braut?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eins og sj\u00e1 m\u00e1 a\u00f0 ofan er \u00fea\u00f0 breytilegt hvort \u00cdsland komst n\u00e6r e\u00f0a fj\u00e6r \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00e1 markmi\u00f0um s\u00ednum milli \u00e1ra. Sum markmi\u00f0 eru \u00feess e\u00f0lis a\u00f0 erfitt getur veri\u00f0 a\u00f0 safna n\u00e1kv\u00e6mri og \u00e1rei\u00f0anlegri t\u00f6lfr\u00e6\u00f0i, \u00fe\u00e1 s\u00e9rstaklega var\u00f0andi markmi\u00f0 um endurvinnslu st\u00e1lumb\u00fa\u00f0a. \u00c1 milli \u00e1ra komst \u00cdsland n\u00e6r \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00e1 markmi\u00f0um s\u00ednum um endurvinnslu glerumb\u00fa\u00f0a og a\u00f0 l\u00e1gmarka ur\u00f0un en gekk verr hva\u00f0 var\u00f0ar endurvinnslu st\u00e1lumb\u00fa\u00f0a og plastumb\u00fa\u00f0a. Tv\u00f6 markmi\u00f0 standa nokkurn veginn \u00ed sta\u00f0 \u00e1 milli \u00e1ra &#8211; endurvinnsla heimilis\u00fargangs og endurvinnsla umb\u00fa\u00f0a\u00fargangs.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sk\u00fdrsluh\u00f6fundar nefna \u00ferj\u00e1r helstu orsakir fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00cdsland s\u00e9 ekki \u00e1 lei\u00f0 a\u00f0 n\u00e1 ofangreindum markmi\u00f0um. \u00cd fyrsta lagi \u00feurfi a\u00f0 b\u00e6ta s\u00e9rs\u00f6fnun \u00fargangs, s\u00e9rstaklega l\u00edf\u00fargangs, text\u00edls, plasts, m\u00e1lma og glers. \u00cd \u00f6\u00f0ru lagi \u00feurfi a\u00f0 vera til sta\u00f0ar innvi\u00f0ir til a\u00f0 me\u00f0h\u00f6ndla allan \u00feann l\u00edf\u00fargang sem fellur til. \u00deri\u00f0ja atri\u00f0i\u00f0 sn\u00fdr a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 koma upp hv\u00f6tum til \u00feess a\u00f0 beina \u00fargangi \u00ed annan farveg en ur\u00f0un, en skortur \u00e1 hv\u00f6tum er ein r\u00edkasta \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed hversu miki\u00f0 er ur\u00f0a\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Urgangsfjallid_2023-1024x683.jpg\" alt=\"Hver \u00cdslendingur henti 667 k\u00edl\u00f3um \u00e1ri\u00f0 2021 \/ Mynd: Anton Brink\" class=\"wp-image-7923\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Urgangsfjallid_2023-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Urgangsfjallid_2023-300x200.jpg 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Urgangsfjallid_2023-768x512.jpg 768w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Urgangsfjallid_2023-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Urgangsfjallid_2023-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Hver \u00cdslendingur henti 667 k\u00edl\u00f3um \u00e1ri\u00f0 2021 \/ Mynd: Anton Brink<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hva\u00f0 \u00fearf a\u00f0 gerast til a\u00f0 \u00cdsland n\u00e1i markmi\u00f0um s\u00ednum?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Einnig eru \u00ed sk\u00fdrslunni lag\u00f0ar til \u00ferj\u00e1r a\u00f0ger\u00f0ir sem h\u00f6fundar r\u00e1\u00f0leggja \u00cdslendingum a\u00f0 r\u00e1\u00f0ast \u00ed. S\u00fa fyrsta er a\u00f0 leggja mat \u00e1 innvi\u00f0i til a\u00f0 me\u00f0h\u00f6ndla l\u00edf\u00fargang og a\u00f0 sj\u00e1 til \u00feess a\u00f0 innvi\u00f0ir geti teki\u00f0 \u00e1 m\u00f3ti \u00f6llum \u00feeim l\u00edf\u00fargangi sem fellur til b\u00e6\u00f0i n\u00fa og \u00ed framt\u00ed\u00f0inni. \u00d6nnur tilm\u00e6lin eru a\u00f0 leggja bann vi\u00f0 ur\u00f0un \u00e1 l\u00edfbrj\u00f3tanlegum \u00fargangi, en sl\u00edkt bann er fyrir\u00e6tla\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2028. S\u00ed\u00f0ustu tilm\u00e6lin sn\u00faa a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sko\u00f0a m\u00f6guleikann \u00e1 refsi\u00farr\u00e6\u00f0um fyrir \u00feau sveitarf\u00e9l\u00f6g sem ekki n\u00e1 a\u00f0 uppfylla markmi\u00f0 s\u00edn \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum. Lj\u00f3st er a\u00f0 \u00f6ll \u00ferj\u00fa tilm\u00e6lin krefjast r\u00edkrar samf\u00e9lagslegrar umr\u00e6\u00f0u og samvinnu ver\u00f0i \u00feeim hrint \u00ed framkv\u00e6md.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00ddmislegt vel gert<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sk\u00fdrsluh\u00f6fundar sj\u00e1 s\u00e9rstaklega t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 draga fram \u00fea\u00f0 sem vel er gert \u00e1 \u00cdslandi. \u00cd \u00fev\u00ed samhengi fjalla \u00feeir um samr\u00e6mdar flokkunarmerkingar sem innleiddar hafa veri\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi \u00e1samt hinum Nor\u00f0url\u00f6ndunum. Merkingarnar er a\u00f0 finna \u00e1 flest\u00f6llum \u00fargangs\u00edl\u00e1tum auk \u00feess sem framlei\u00f0endur hafa \u00ed s\u00edauknum m\u00e6li nota\u00f0 merkingarnar \u00e1 pakkningar utan um v\u00f6rur. Einnig benda \u00feeir \u00e1 \u00feann styrk sem felst \u00ed \u00fatg\u00e1fu handb\u00f3kar fyrir sveitarf\u00e9l\u00f6g \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum, en handb\u00f3kin er birt h\u00e9r \u00e1 \u00fargangur.is og er \u00ed st\u00f6\u00f0ugri uppf\u00e6rslu eftir \u00fev\u00ed sem regluverki vindur fram.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Framt\u00ed\u00f0arhorfur \u00cdslands<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deegar sk\u00fdrslan var skrifu\u00f0 var \u00cdsland \u00ed upphafi \u00feess ferlis a\u00f0 koma \u00e1 samr\u00e6mdri flokkun \u00fargangs um allt land og \u00fev\u00ed er a\u00f0 v\u00e6nta a\u00f0 \u00e1rangur \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum batni fr\u00e1 og me\u00f0 \u00e1rinu 2023, en g\u00f6gn fyrir \u00e1ri\u00f0 2023 ver\u00f0a fullkl\u00e1ri\u00f0 me\u00f0 vorinu 2025. Ekki s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 segja a\u00f0 \u00fatliti\u00f0 s\u00e9 svart en mikilv\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 \u00cdsland fylgist vel me\u00f0 framvindu m\u00e1la og meti \u00e1rangurinn af \u00feeim kerfum sem komi\u00f0 hefur veri\u00f0 upp.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cdsland er a\u00f0ili a\u00f0 Evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0inu \u00ed gegnum Fr\u00edverslunarsamning Evr\u00f3pu (EFTA) og \u00fearf \u00feess vegna a\u00f0 standast s\u00f6mu skuldbindingar \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum og \u00f6nnur r\u00edki Evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0isins. \u00cd sk\u00fdrslunni er fjalla\u00f0 um st\u00f6\u00f0u EFTA-r\u00edkjanna \u00cdslands, Noregs og Liechtenstein gagnvart \u00feeim t\u00f6lulegum markmi\u00f0um sem Evr\u00f3pusambandi\u00f0 hefur sett um me\u00f0h\u00f6ndlun \u00fargangs. \u00d6ll eiga \u00feessi r\u00edki nokku\u00f0 \u00ed land til a\u00f0 n\u00e1 markmi\u00f0unum.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lesa m\u00e1 alla sk\u00fdrsluna \u00e1 vef Eftirlitsstofnunar Fr\u00edverslunarsamnings Evr\u00f3pu: <a href=\"https:\/\/www.eftasurv.int\/newsroom\/updates\/eea-efta-states-risk-missing-waste-targets\">https:\/\/www.eftasurv.int\/newsroom\/updates\/eea-efta-states-risk-missing-waste-targets<\/a>.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cdsland \u00fearf a\u00f0 sp\u00fdta \u00ed l\u00f3fana til a\u00f0 n\u00e1 markmi\u00f0um s\u00ednum fyrir \u00e1ri\u00f0 2025 \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum. \u00deetta s\u00fdnir n\u00fdleg \u00fattekt fr\u00e1 Eftirlitsstofnun EFTA sem ger\u00f0 var \u00e1 st\u00f6\u00f0u \u00cdslands gagnvart \u00feeim markmi\u00f0um landsins \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum sem sn\u00faa a\u00f0 heimilis\u00fargangi. \u00cd \u00fattektinni er mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 t\u00f6lfr\u00e6\u00f0i \u00e1rsins 2021 en s\u00ed\u00f0an \u00fe\u00e1 hefur \u00fe\u00f3 margt vatn runni\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":401,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[55,47,56,44],"class_list":["post-8319","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-early-warning-report","tag-flokkun","tag-heimilisurgangur","tag-tolfraedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8319"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8330,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8319\/revisions\/8330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/401"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}