{"id":8232,"date":"2024-09-27T10:39:00","date_gmt":"2024-09-27T10:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/urgangur.is\/?p=8232"},"modified":"2024-11-12T14:23:06","modified_gmt":"2024-11-12T14:23:06","slug":"konnun-a-heimajardgerd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/urgangur.is\/?p=8232","title":{"rendered":"87% \u00edslenskra heimila flokka l\u00edf\u00fargang &#8211; Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur \u00e1 k\u00f6nnun um heimajar\u00f0ger\u00f0"},"content":{"rendered":"<h2><\/h2>\n<p>Eftir a\u00f0 n\u00fdju flokkunarl\u00f6gin voru innleidd \u00e1ri\u00f0 2023 eru heimilin \u00ed landinu farin a\u00f0 flokka l\u00edf\u00fargang \u00ed auknum m\u00e6li.\u00a0Heimajar\u00f0ger\u00f0 ver\u00f0ur einnig s\u00edfellt vins\u00e6lli \u00e1 \u00cdslandi. Umhverfisstofnun vildi meta umfang heimajar\u00f0ger\u00f0ar \u00e1 \u00cdslandi og \u00ed\u00a0september 2024 fengum vi\u00f0 Gallup til a\u00f0 gera litla k\u00f6nnun um efni\u00f0.\u00a0Markmi\u00f0i\u00f0 me\u00f0 verkefninu var a\u00f0 meta \u00fea\u00f0 hvernig l\u00edf\u00fargangur er flokka\u00f0ur \u00e1 \u00edslenskum heimilum. K\u00f6nnunin f\u00f3l \u00ed s\u00e9r eina spurningu: &#8222;<i>Hvernig er l\u00edf\u00fargangur flokka\u00f0ur \u00e1 \u00fe\u00ednu heimili?<\/i>&#8222;, og var \u00feetta fj\u00f6lvalsspurning me\u00f0 fimm svarm\u00f6guleikum.\u00a0K\u00f6nnunin var netk\u00f6nnun me\u00f0 1722 manna \u00fartaki og\u00a049,5%\u00a0svarhlutfalli. \u00de\u00e1 var fj\u00f6ldi svarenda 853 manns af \u00f6llu landinu, 18 \u00e1ra og eldri.<\/p>\n<h3 style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, 'Helvetica Neue', Arial, 'Noto Sans', sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol', 'Noto Color Emoji'; color: #7a7a7a;\"><span style=\"color: #000000;\">G\u00f3\u00f0ar fr\u00e9ttir fyrir umhverfi\u00f0<\/span><\/h3>\n<p>Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur s\u00fdna a\u00f0 flest \u00edslensk heimili flokka l\u00edf\u00fargang \u00ed l\u00edfr\u00e6nu tunnuna e\u00f0a heimajar\u00f0ger\u00f0, e\u00f0a samanlagt um 87%. Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 flokka l\u00edf\u00fargang \u00ed flokkunartunnu e\u00f0a heimajar\u00f0ger\u00f0 eru heimilin a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 minni gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegundum af v\u00f6ldum ur\u00f0unar. Af \u00f6llum \u00fargangsflokkunum fr\u00e1 heimilum veldur l\u00edf\u00fargangur mestum gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegundum vi\u00f0 ur\u00f0un. \u00dev\u00ed er markmi\u00f0 okkar a\u00f0 minnka ur\u00f0un \u00e1 \u00feessum \u00fargangsflokki eins og au\u00f0i\u00f0 er. Enn eru 13% landsmanna sem flokka ekki l\u00edf\u00fargang mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00feessa k\u00f6nnun, og \u00fev\u00ed er enn r\u00fdmi til b\u00e6tinga.<\/p>\n<h3 style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, 'Helvetica Neue', Arial, 'Noto Sans', sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol', 'Noto Color Emoji'; color: #7a7a7a;\"><span style=\"color: #000000;\">Hva\u00f0 er heimajar\u00f0ger\u00f0 og l\u00edf\u00fargangur?<\/span><\/h3>\n<p>\u00c1\u00f0ur en lengra er haldi\u00f0 \u00ed ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur k\u00f6nnunarinnar rifjum vi\u00f0 upp hva\u00f0 er heimajar\u00f0ger\u00f0 og l\u00edf\u00fargangur.<\/p>\n<p>Heimajar\u00f0ger\u00f0 er ferli til a\u00f0 breyta l\u00edf\u00fargangi fr\u00e1 heimilum \u00ed n\u00e6ringarr\u00edkan jar\u00f0veg. F\u00f3lk sem stundar heimajar\u00f0ger\u00f0 notar l\u00edf\u00farganginn sinn til moltuger\u00f0ar. Moltuna m\u00e1 nota sem \u00e1bur\u00f0 \u00ed alls kyns r\u00e6ktun, enda er h\u00fan full af n\u00e6ringarefnum. Til eru \u00fdmsar a\u00f0fer\u00f0ir til heimajar\u00f0ger\u00f0ar, t.d. lofth\u00e1\u00f0 jar\u00f0ger\u00f0, bokashi jar\u00f0ger\u00f0 og ormamolta.\u00a0Meira um heimajar\u00f0ger\u00f0, skilgreiningar og lei\u00f0beiningar m\u00e1 sj\u00e1 \u00e1 vefnum okkar\u00a0<a style=\"background-color: #ffffff; font-size: 1rem;\" href=\"https:\/\/urgangur.is\/heimajardgerd\/\">h\u00e9r.<\/a><\/p>\n<p>L\u00edf\u00fargangur er l\u00edfbrj\u00f3tanlegur gar\u00f0a\u00fargangur, matar- og eldh\u00fas\u00fargangur fr\u00e1 heimilum, skrifstofum, heilds\u00f6lum, sm\u00e1s\u00f6lum, veitingast\u00f6\u00f0um, m\u00f6tuneytum og veislu\u00fej\u00f3nustufyrirt\u00e6kjum, og samb\u00e6rilegur \u00fargangur fr\u00e1 vinnslust\u00f6\u00f0vum matv\u00e6la. Enska heiti\u00f0 er bio-waste.\u00a0\u00a0Stundum er l\u00edf\u00fargangur kalla\u00f0ur l\u00edfr\u00e6nn \u00fargangur \u00ed talm\u00e1li, sem er einnig r\u00e9tt, \u00fev\u00ed l\u00edf\u00fargangur er hluti af st\u00e6rra mengi l\u00edfr\u00e6ns \u00fargangs. Undir l\u00edfr\u00e6nan \u00fargang falla reyndar einnig sl\u00e1tur\u00fargangur ofl. sem telst ekki undir l\u00edf\u00fargang.<\/p>\n<h3 style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, 'Helvetica Neue', Arial, 'Noto Sans', sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol', 'Noto Color Emoji'; color: #7a7a7a;\"><span style=\"color: #000000;\">Hva\u00f0 er gera \u00edslensk heimili vi\u00f0 l\u00edf\u00fargang?<\/span><\/h3>\n<p>Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur k\u00f6nnunarinnar s\u00fdna a\u00f0 78% svarenda setja l\u00edf\u00fargang \u00ed l\u00edfr\u00e6na tunnu sem sveitaf\u00e9lagi\u00f0 t\u00e6mir. \u00de\u00e1 eru 4% sem setja allan l\u00edf\u00fargang \u00ed heimajar\u00f0ger\u00f0 og \u00f6nnur 5% sem setja l\u00edf\u00fargang \u00fdmist \u00ed heimajar\u00f0ger\u00f0 e\u00f0a l\u00edfr\u00e6na tunnu. \u00dev\u00ed eru 9% svarenda sem nota heimajar\u00f0ger\u00f0 \u00ed heildina. A\u00f0 lokum eru samanlagt 13% sem flokka ekki l\u00edf\u00fargang\/setja l\u00edf\u00fargang me\u00f0 \u00ed blanda\u00f0a tunnu.<\/p>\n<p>\u00deessar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur s\u00fdna a\u00f0 \u00edslensk heimili eru a\u00f0 standa sig vel \u00ed flokkun \u00e1 l\u00edf\u00fargangi. Um 78% svarenda flokka \u00ed l\u00edfr\u00e6na tunnu, 9% nota heimajar\u00f0ger\u00f0 og 13% flokka ekki l\u00edf\u00fargang.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd-2-1024x649.png\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd-2-1024x649.png 1024w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd-2-300x190.png 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd-2-768x486.png 768w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd-2-1536x973.png 1536w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd-2.png 2032w\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"507\" \/><\/p>\n<h3 style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, 'Helvetica Neue', Arial, 'Noto Sans', sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol', 'Noto Color Emoji'; color: #7a7a7a;\"><span style=\"color: #000000;\">Einn af hverjum \u00e1tta\u00a060 \u00e1ra og eldri\u00a0me\u00f0 heimajar\u00f0ger\u00f0<\/span><\/h3>\n<p>Markt\u00e6kur munur var \u00e1 aldri \u00e1 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur k\u00f6nnunarinnar. Fleiri \u00e1 aldrinum 70 \u00e1ra og eldri stunda heimajar\u00f0ger\u00f0 m.v. a\u00f0ra aldursh\u00f3pa. \u00de\u00e1 voru yngstu h\u00f3parnir 18-39 \u00e1ra l\u00edklegri til a\u00f0 flokka ekki l\u00edf\u00fargang. \u00deegar liti\u00f0 var \u00e1 kyn og aldur voru 12% karla 60 \u00e1ra og eldri me\u00f0 heimajar\u00f0ger\u00f0 og 14% kvenna 60 \u00e1ra og eldri.<\/p>\n<p>\u00deegar horft er \u00e1 fj\u00f6lskyldutekjur var h\u00e6sti tekjuh\u00f3purinn (me\u00f0 fj\u00f6lskyldutekjur 2 millj\u00f3nir e\u00f0a h\u00e6rri) me\u00f0 h\u00e6st hlutfall svarenda sem stundu\u00f0u heimajar\u00f0ger\u00f0, e\u00f0a 17%. N\u00e6st \u00e1 eftir kemur tekjul\u00e6gsti h\u00f3purinn (me\u00f0 fj\u00f6lskyldutekjur l\u00e6gri en 550 \u00fe\u00fasund) me\u00f0 16% svarenda sem stundu\u00f0u heimajar\u00f0ger\u00f0.<\/p>\n<h3 style=\"font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, 'Segoe UI', Roboto, 'Helvetica Neue', Arial, 'Noto Sans', sans-serif, 'Apple Color Emoji', 'Segoe UI Emoji', 'Segoe UI Symbol', 'Noto Color Emoji'; color: #7a7a7a;\"><span style=\"color: #000000;\">Fleiri stunda heimajar\u00f0ger\u00f0 \u00e1 Vesturlandi<\/span><\/h3>\n<p>\u00c1 Vesturlandi\/Vestfj\u00f6r\u00f0um voru r\u00famlega 10% svarenda me\u00f0 heimajar\u00f0ger\u00f0, h\u00e6st af \u00f6llum landshlutum. \u00de\u00f3 voru einnig samtals 35% sem flokku\u00f0u ekki l\u00edf\u00fargang \u00fear, einnig h\u00e6st hlutfall af \u00f6llum landshlutum. \u00c1 Su\u00f0urnesjum var l\u00e6gst hlutfall svarenda me\u00f0 heimajar\u00f0ger\u00f0, \u00fe.e. um 2%. Aftur \u00e1 m\u00f3ti var h\u00e6st hlutfall svarenda \u00e1 Su\u00f0urnesjum af \u00f6llum landshlutum me\u00f0 flokkun \u00e1 l\u00edf\u00fargangi \u00ed l\u00edfr\u00e6na tunnu, \u00fe.e. 90%.<\/p>\n<p>\u00c1 h\u00f6fu\u00f0borgarsv\u00e6\u00f0inu voru um 8% me\u00f0 heimajar\u00f0ger\u00f0, 82% flokku\u00f0u \u00ed l\u00edfr\u00e6na tunnu og 10% flokku\u00f0u ekki l\u00edf\u00fargang. \u00c1 myndinni h\u00e9r til hli\u00f0ar m\u00e1 sj\u00e1 skiptingu \u00ed fleiri sveitarf\u00e9l\u00f6gum.<\/p>\n<p>Ekki var markt\u00e6kur munur \u00e1 kynjunum n\u00e9 menntun \u00ed ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um k\u00f6nnunarinnar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd2-1-768x490.png\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd2-1-768x490.png 768w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd2-1-300x191.png 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd2-1-1024x654.png 1024w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd2-1-1536x980.png 1536w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/heimajardgerd2-1.png 1844w\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"490\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eftir a\u00f0 n\u00fdju flokkunarl\u00f6gin voru innleidd \u00e1ri\u00f0 2023 eru heimilin \u00ed landinu farin a\u00f0 flokka l\u00edf\u00fargang \u00ed auknum m\u00e6li.\u00a0Heimajar\u00f0ger\u00f0 ver\u00f0ur einnig s\u00edfellt vins\u00e6lli \u00e1 \u00cdslandi. Umhverfisstofnun vildi meta umfang heimajar\u00f0ger\u00f0ar \u00e1 \u00cdslandi og \u00ed\u00a0september 2024 fengum vi\u00f0 Gallup til a\u00f0 gera litla k\u00f6nnun um efni\u00f0.\u00a0Markmi\u00f0i\u00f0 me\u00f0 verkefninu var a\u00f0 meta \u00fea\u00f0 hvernig l\u00edf\u00fargangur er flokka\u00f0ur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":8236,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[47,49,48,43],"class_list":["post-8232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-flokkun","tag-heimajardgerd","tag-lifurgangur","tag-matarsoun"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8232"}],"version-history":[{"count":38,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8360,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8232\/revisions\/8360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8236"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}