{"id":7008,"date":"2023-03-24T14:16:10","date_gmt":"2023-03-24T14:16:10","guid":{"rendered":"https:\/\/urgangur.is\/?p=7008"},"modified":"2023-03-24T15:16:27","modified_gmt":"2023-03-24T15:16:27","slug":"hledslurafhlodur-betri-kostur-fyrir-umhverfid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/urgangur.is\/?p=7008","title":{"rendered":"Hle\u00f0slurafhl\u00f6\u00f0ur betri kostur fyrir umhverfi\u00f0"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Flest notum vi\u00f0 rafhl\u00f6\u00f0ur \u00e1n \u00feess a\u00f0 velta fyrir okkur hva\u00f0a umhverfis\u00e1hrif notkun \u00feeirra hefur. Almennt fylgir \u00fev\u00ed t\u00f6luvert l\u00e6gra umhverfisf\u00f3tspor a\u00f0 nota fj\u00f6lnota v\u00f6rur \u00ed sta\u00f0 einnota vara og \u00e1 \u00fea\u00f0 vel vi\u00f0 um rafhl\u00f6\u00f0ur. Hle\u00f0slurafhl\u00f6\u00f0ur eru nefnilega mun betri kostur fyrir umhverfi\u00f0 en einnota rafhl\u00f6\u00f0ur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><h2>Betri kostur fyrir umhverfi\u00f0<\/h2>\n<p>Umhverfis\u00e1hrif af rafhl\u00f6\u00f0unotkun m\u00e1 helst rekja til framlei\u00f0sluferlisins. Kol eru algengasti orkugjafinn \u00ed framlei\u00f0slu rafhla\u00f0na en n\u00e1mugr\u00f6ftur, m\u00e1lmvinnsla og framlei\u00f0sla rafhla\u00f0na eru orkufrek ferli sem hafa mikil umhverfis\u00e1hrif \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r. Einnig skiptir m\u00e1li a\u00f0 rafhl\u00f6\u00f0um s\u00e9 farga\u00f0 \u00e1 r\u00e9ttan h\u00e1tt \u00fev\u00ed rafhl\u00f6\u00f0ur innihalda ver\u00f0m\u00e6ta m\u00e1lma sem henta til endurvinnslu en einnig \u00e6tandi efni, eiturefni og \u00feungm\u00e1lma sem hafa heilsuspillandi \u00e1hrif \u00e1 menn og l\u00edfr\u00edki\u00f0.<\/p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><p>Hle\u00f0slurafhl\u00f6\u00f0ur <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1065\/lca2006.08.270\">hafa marga kosti umfram einnota rafhl\u00f6\u00f0ur<\/a>. Kolefnisf\u00f3tspor hle\u00f0slurafhla\u00f0na er margfalt minna en einnota rafhla\u00f0na auk \u00feess sem \u00fe\u00e6r spara rafmagn, fara betur me\u00f0 l\u00edfr\u00edki og heilsu f\u00f3lks sem og framlei\u00f0sla \u00feeirra krefst minna magns ver\u00f0m\u00e6tra au\u00f0linda. Notkun hle\u00f0slurafhla\u00f0na \u00ed sta\u00f0 einnota rafhla\u00f0na kemur einnig \u00ed veg fyrir losun krabbameinsvaldandi efna, loftmengunarefna, vatnss\u00f3un, ofau\u00f0gun vatns og \u00f6nnur neikv\u00e6\u00f0 \u00e1hrif \u00e1 vistkerfi.<\/p>\n<h2>M\u00f6rg t\u00e6ki nota rafhl\u00f6\u00f0ur<\/h2>\n<p>D\u00e6mi um algengar sm\u00e1v\u00f6rur \u00fear sem au\u00f0velt er a\u00f0 skipta \u00fat einnota rafhl\u00f6\u00f0um fyrir hle\u00f0slurafhl\u00f6\u00f0ur eru talst\u00f6\u00f0var, klukkur, fjarst\u00fdringar, vasalj\u00f3s, myndav\u00e9lar, t\u00f6lvum\u00fds, reykskynjarar, \u00fatv\u00f6rp, vasareiknar, dyrabj\u00f6llur og leikf\u00f6ng. \u00c1 \u00feeim vinnust\u00f6\u00f0um \u00fear sem rafhl\u00f6\u00f0ur eru nota\u00f0ar \u00ed miklu magni er s\u00e9rstaklega mikill \u00e1vinningur af umskiptunum og fj\u00f6ldi vinnusta\u00f0a hefur n\u00fa \u00feegar skipt yfir \u00ed notkun hle\u00f0slurafhla\u00f0na \u00ed sta\u00f0 einnota rafhla\u00f0na.<\/p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Eftirlit mikilv\u00e6gt<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00de\u00e6r rafhl\u00f6\u00f0ur sem seldar eru \u00ed dag \u00feurfa a\u00f0 l\u00fata str\u00f6ngum g\u00e6\u00f0akr\u00f6fum og hefur Umhverfisstofnun eftirlit me\u00f0 rafhl\u00f6\u00f0um og rafgeymum \u00e1 marka\u00f0i. \u00der\u00e1tt fyrir strangar reglur um rafhl\u00f6\u00f0ur, geta \u00fe\u00e6r innihaldi\u00f0 h\u00e6ttuleg efni sem berast au\u00f0veldlega inn \u00ed f\u00e6\u00f0uvefi \u00e1 \u00cdslandi s\u00e9 \u00feeim ekki farga\u00f0 \u00e1 r\u00e9ttan h\u00e1tt. Kaupendur eiga r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 f\u00e1 uppl\u00fdsingar um innihald og r\u00e9tta f\u00f6rgun rafhla\u00f0na og eiga \u00fe\u00e6r uppl\u00fdsingar a\u00f0 vera a\u00f0gengilegar \u00e1 pakkningum. Teki\u00f0 er \u00e1 m\u00f3ti rafhl\u00f6\u00f0um til f\u00f6rgunar \u00e1 \u00f6llum endurvinnslust\u00f6\u00f0vum og \u00ed verslunum sem selja rafhl\u00f6\u00f0ur. Reglur um innihaldsefni rafhla\u00f0na voru <a href=\"https:\/\/ust.is\/atvinnulif\/eftirlit\/rafhlodur-og-rafgeymar\/almennt\/\">hertar \u00e1rin 2015-2018.<\/a> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Flest notum vi\u00f0 rafhl\u00f6\u00f0ur \u00e1n \u00feess a\u00f0 velta fyrir okkur hva\u00f0a umhverfis\u00e1hrif notkun \u00feeirra hefur. Almennt fylgir \u00fev\u00ed t\u00f6luvert l\u00e6gra umhverfisf\u00f3tspor a\u00f0 nota fj\u00f6lnota v\u00f6rur \u00ed sta\u00f0 einnota vara og \u00e1 \u00fea\u00f0 vel vi\u00f0 um rafhl\u00f6\u00f0ur. Hle\u00f0slurafhl\u00f6\u00f0ur eru nefnilega mun betri kostur fyrir umhverfi\u00f0 en einnota rafhl\u00f6\u00f0ur. Betri kostur fyrir umhverfi\u00f0 Umhverfis\u00e1hrif af rafhl\u00f6\u00f0unotkun m\u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":7010,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7008","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7008","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7008"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7008\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7024,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7008\/revisions\/7024"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}