{"id":6708,"date":"2023-01-30T14:39:25","date_gmt":"2023-01-30T14:39:25","guid":{"rendered":"https:\/\/urgangur.is\/?p=6708"},"modified":"2023-02-15T15:05:07","modified_gmt":"2023-02-15T15:05:07","slug":"flokkun-urgangs-umhverfisvaenir-neysluhaettir-og-verkaskipting-karla-og-kvenna-nidurstodur-vidhorfskonnunar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/urgangur.is\/?p=6708","title":{"rendered":"Flokkun \u00fargangs, umhverfisv\u00e6nir neysluh\u00e6ttir og verkaskipting karla og kvenna &#8211; ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur vi\u00f0horfsk\u00f6nnunar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konur bera meiri \u00feunga af flokkun og endurvinnslu \u00fargangs \u00e1 heimilum en karlar. Hugur er \u00ed landsm\u00f6nnum sem flestir telja sig flokka allan sinn \u00fargang og hafa \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 flokka \u00ed enn fleiri flokka en m\u00f6gulegt er n\u00fa \u00feegar vi\u00f0 heimili. \u00dea\u00f0 m\u00e1 \u00fev\u00ed telja l\u00edklegt a\u00f0 lagabreytingar sem t\u00f3ku gildi 1. jan\u00faar muni leggjast vel \u00ed landsmenn.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Ahuga-a-ad-flokka-i-fleiri-flokka-1024x615.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6709\" width=\"817\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Ahuga-a-ad-flokka-i-fleiri-flokka-1024x615.jpg 1024w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Ahuga-a-ad-flokka-i-fleiri-flokka-300x180.jpg 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Ahuga-a-ad-flokka-i-fleiri-flokka-768x461.jpg 768w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Ahuga-a-ad-flokka-i-fleiri-flokka-1536x923.jpg 1536w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Ahuga-a-ad-flokka-i-fleiri-flokka.jpg 1653w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>84% kvenna hefur mikinn e\u00f0a nokkurn \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 flokka \u00ed fleiri flokka \u00e1 m\u00f3ti 68% karla.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deetta s\u00fdna ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur n\u00fdrrar vi\u00f0horfsk\u00f6nnunar sem Gallup framkv\u00e6mdi fyrir Umhverfisstofnun \u00ed desember s\u00ed\u00f0astli\u00f0num. K\u00f6nnunin var li\u00f0ur \u00ed verkefni sem Umhverfisstofnun haf\u00f0i umsj\u00f3n me\u00f0 fyrir h\u00f6nd umhverfis-, orku- og loftslagsr\u00e1\u00f0uneytisins. Markmi\u00f0 verkefnisins var a\u00f0 afla gagna um vi\u00f0horf og verkaskiptingu \u00e1 heimilum \u00feegar kemur a\u00f0 flokkun \u00fargangs og umhverfisv\u00e6num neysluh\u00e1ttum. K\u00f6nnunin var sj\u00e1lfst\u00e6tt framhald \u00e1 verkefni \u00ed framkv\u00e6mda\u00e1\u00e6tlun r\u00edkisstj\u00f3rnarinnar \u00ed jafnr\u00e9ttism\u00e1lum fyrir \u00e1rin 2020 til 2023 um kyn og neyslu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fj\u00f6ldi tunna og a\u00f0sta\u00f0a til flokkunar skiptir m\u00e1li<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Flestir landsmenn telja sig flokka allan \u00fargang sem fellur til innan heimilis en \u00feegar spurt var n\u00e1nar \u00fat \u00ed hva\u00f0a flokka \u00fargangs svarendur v\u00e6ru a\u00f0 flokka kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 um v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00fe\u00e1 algengustu sem veri\u00f0 er a\u00f0 safna vi\u00f0 heimili, s.s. plast og papp\u00edr en einnig voru flestir a\u00f0 flokka drykkjarv\u00f6ruumb\u00fa\u00f0ir me\u00f0 skilagjaldi. Um tveir \u00feri\u00f0ju landsmanna flokka raft\u00e6ki, gler, spilliefni, text\u00edl og m\u00e1lma en a\u00f0eins um \u00feri\u00f0jungur flokkar l\u00edfr\u00e6nan \u00fargang s\u00e9rstaklega og var meirihluti \u00feeirra sem flokka l\u00edfr\u00e6nan \u00fargang b\u00fasettur \u00e1 landsbygg\u00f0inni. Konur flokka \u00fargang \u00ed fleiri flokka en karlar og var t.a.m. nokkur munur \u00e1 milli kynjanna er kemur a\u00f0 flokkun \u00e1 text\u00edl en 64% kvenna skila text\u00edl til endurvinnslu \u00e1 m\u00f3ti 48% karla.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deegar spurt var \u201eHva\u00f0, ef eitthva\u00f0 fengi \u00feig helst til a\u00f0 flokka \u00fargang \u00ed fleiri flokka en \u00fe\u00fa gerir \u00ed dag?\u201c t\u00f6ldu 63% svarenda a\u00f0 mestu skipti a\u00f0 sveitarf\u00e9lagi\u00f0 by\u00f0i upp \u00e1 \u00edl\u00e1t fyrir fleiri flokka vi\u00f0 heimili\u00f0. Betri a\u00f0sta\u00f0a til flokkunar inn \u00e1 heimili var s\u00e1 m\u00f6guleiki sem n\u00e6stflestir merktu vi\u00f0. Flestir svarenda voru \u00f6ruggir me\u00f0 hvernig \u00e1 a\u00f0 flokka \u00fargang sem fellur til \u00e1 heimilinu e\u00f0a 78% sem t\u00f6ldu sig vita alltaf e\u00f0a oftast \u00ed hva\u00f0a \u00edl\u00e1t \u00e1 a\u00f0 flokka og var ekki teljandi munur \u00e1 kynjunum hva\u00f0 \u00fea\u00f0 var\u00f0ar.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Konur ey\u00f0a meiri t\u00edma \u00ed flokkun \u00e1 viku<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nokkur munur var \u00e1 hversu miklum t\u00edma \u00e1 viku karlar og konur ey\u00f0a \u00ed a\u00f0 hreinsa, flokka og losa flokka\u00f0an \u00fargang \u00ed \u00edl\u00e1t, tunnur, grenndarg\u00e1ma og\/e\u00f0a \u00e1 endurvinnslust\u00f6\u00f0var. A\u00f0 me\u00f0altali ey\u00f0a konur um 71 m\u00edn. \u00ed flokkun \u00fargangs \u00e1 viku \u00e1 me\u00f0an karlar ey\u00f0a 59 m\u00edn. Greining eftir kyni og hvort a\u00f0 f\u00f3lk s\u00e9 \u00ed samb\u00fa\u00f0 s\u00fdnir a\u00f0 einhleypir karlar ey\u00f0a minnstum t\u00edma \u00ed flokkun e\u00f0a a\u00f0 me\u00f0altali 43 m\u00edn. \u00e1 viku. Konur \u00ed hj\u00f3nabandi e\u00f0a samb\u00fa\u00f0 ey\u00f0a mestum t\u00edma, e\u00f0a 74 m\u00edn. \u00e1 viku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Konur almennt me\u00f0 meiri \u00feekkingu \u00e1 umhverfismerkjum og l\u00edklegri til a\u00f0 selja og kaupa af endurs\u00f6lum\u00f6rku\u00f0um<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd k\u00f6nnuninni var spurt \u00fat \u00ed \u00feekkingu \u00e1 helstu umhverfismerkjum sem m\u00e1 finna \u00e1 algengum v\u00f6ruflokkum \u00ed verslunum og einnig spurt \u00fat \u00ed heg\u00f0un sem tengist umhverfisv\u00e6nni neyslu. Konur virtust hafa meiri \u00feekkingu \u00e1 umhverfismerkjunum en karlar. Mesta \u00feekkingu h\u00f6f\u00f0u landsmenn \u00e1 merki Svansins e\u00f0a 87% og var l\u00edtill munur milli karla og kvenna. Konur eru jafnframt l\u00edklegri til a\u00f0 kaupa umhverfismerktar v\u00f6rur en karlar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"615\" data-id=\"6713\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Endursolumarkadir-1-1024x615.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6713\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Endursolumarkadir-1-1024x615.jpg 1024w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Endursolumarkadir-1-300x180.jpg 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Endursolumarkadir-1-768x461.jpg 768w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Endursolumarkadir-1-1536x923.jpg 1536w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Endursolumarkadir-1.jpg 1653w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helmingur kvenkyns svarenda s\u00f6g\u00f0ust b\u00e6\u00f0i fara me\u00f0 v\u00f6rur \u00ed og kaupa v\u00f6rur af endurs\u00f6lum\u00f6rku\u00f0um \u00e1 m\u00f3ti 33% karla. Yngri aldursh\u00f3par eru l\u00edklegri til a\u00f0 koma v\u00f6rum \u00e1 endurs\u00f6lumarka\u00f0i og kaupa \u00fea\u00f0an en eldri kynsl\u00f3\u00f0ir. Tekjul\u00e6gri h\u00f3par voru l\u00edklegri til a\u00f0 fara me\u00f0 v\u00f6rur \u00ed og\/e\u00f0a kaupa af endurs\u00f6lum\u00f6rku\u00f0um en a\u00f0rir tekjuh\u00f3par.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein spurningin sneri a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hversu miklu leyti f\u00f3lk veldi j\u00f3lagjafir \u00fat fr\u00e1 umhverfis\u00e1hrifum gjafanna en s\u00f6fnun svara st\u00f3\u00f0 yfir \u00e1 a\u00f0ventunni. Konur voru l\u00edklegri en karlar til a\u00f0 velta umhverfis\u00e1hrifum fyrir s\u00e9r vi\u00f0 val \u00e1 j\u00f3lagj\u00f6fum e\u00f0a 43% kvenna \u00e1 m\u00f3ti 20% karla.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">R\u00fdnt \u00ed ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur \u00ed samhengi vi\u00f0 jafnr\u00e9tti og n\u00fdju hringr\u00e1sarl\u00f6gin<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0urnar eru \u00e1n\u00e6gjulegar fyrir margra hluta sakir. \u00de\u00e6r s\u00fdna a\u00f0 landsmenn flokka \u00fargang og hafa mikinn vilja til \u00feess a\u00f0 gera betur \u00ed \u00feeim efnum. \u00de\u00e1 finnst flestum \u00fear mestu skipta a\u00f0 sveitarf\u00e9l\u00f6gin skapi innvi\u00f0i fyrir \u00edb\u00faa til a\u00f0 flokka \u00ed fleiri flokka en einnig a\u00f0sta\u00f0a heima fyrir. Um \u00e1ram\u00f3tin gengu \u00ed gildi n\u00fdju hringr\u00e1sarl\u00f6gin sem kve\u00f0a \u00e1 um frekari s\u00e9rs\u00f6fnun \u00e1 \u00fargangi og skylda heimili og l\u00f6ga\u00f0ila til a\u00f0 flokka heimilis\u00fargang \u00ed a.m.k. sj\u00f6 flokka og skulu sveitarf\u00e9l\u00f6g safna \u00feremur \u00feeirra: plasti, pappa og l\u00edfr\u00e6num \u00fargangi, vi\u00f0 heimili. Samkv\u00e6mt ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um \u00feessarar k\u00f6nnunar eru landsmenn rei\u00f0ub\u00fanir a\u00f0 flokka betur og \u00fev\u00ed m\u00e1 \u00e6tla a\u00f0 innlei\u00f0ing \u00e1 kr\u00f6fum \u00feessara n\u00fdju laga munu m\u00e6last vel fyrir \u00e1 me\u00f0al landsmanna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur k\u00f6nnunarinnar gefa hins vegar sterklega til kynna a\u00f0 konur beri \u00feungann af flokkun \u00fargangs og umhverfisv\u00e6nni neyslu \u00e1 heimilinu. Konur ey\u00f0a a\u00f0 me\u00f0altali meiri t\u00edma \u00ed flokkun en karlar og flokka \u00fargang \u00ed fleiri flokka. \u00de\u00e6r eru einnig j\u00e1kv\u00e6\u00f0ari gagnvart flokkun og \u00fev\u00ed a\u00f0 gera betur. Konur \u00feekkja fleiri umhverfismerki og eru rei\u00f0ub\u00fanari a\u00f0 kaupa umhverfismerktar v\u00f6rur en karlar og \u00fe\u00e6r eru einnig mun l\u00edklegri en karlar til a\u00f0 n\u00fdta endurs\u00f6lumarka\u00f0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00de\u00f3tt aukin flokkun \u00fargangs s\u00e9 fagna\u00f0arefni ver\u00f0ur a\u00f0 g\u00e6ta \u00feess a\u00f0 breytingarnar ver\u00f0i ekki \u00feess valdandi a\u00f0 auka \u00e1lag \u00e1 konur. \u00c1lag \u00e1 konur inni \u00e1 heimilum er n\u00fa \u00feegar miki\u00f0 og konur bera oftar en karlar \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 a\u00f0 sinna heimilisverkum og \u00feri\u00f0ju vaktinni. Samhli\u00f0a innlei\u00f0ingu lagabreytinga af \u00fev\u00ed tagi sem liggja fyrir, ver\u00f0ur a\u00f0 huga a\u00f0 \u00fev\u00ed hvernig innvi\u00f0um er h\u00e1tta\u00f0, s.s. a\u00f0gengi a\u00f0 tunnum e\u00f0a st\u00f6\u00f0vum, svo t\u00e6ming flokkunartunna ver\u00f0i ekki st\u00e6rri \u00e1lags\u00fe\u00e1ttur \u00e1 konum en sem \u00feegar er. Einnig \u00fearf a\u00f0 huga a\u00f0 \u00fev\u00ed hvernig megi virkja karla til a\u00f0 flokka og kaupa umhverfisv\u00e6nar v\u00f6rur til jafns vi\u00f0 konur. Jafnframt gefa \u00feessar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur tilefni til a\u00f0 rannsaka tengsl kyns og umhverfism\u00e1la enn frekar en f\u00e1ar ranns\u00f3knir hafa veri\u00f0 ger\u00f0ar \u00e1 \u00cdslandi um tengsl \u00feessara \u00fe\u00e1tta. Einnig m\u00e6tti horfa \u00fat fyrir hef\u00f0bundna kynjatv\u00edhyggju og sko\u00f0a tengslin \u00fat fr\u00e1 kynvitund einstaklinga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nidurstodur-konnunar_flokkun-og-umhverfisvaenir-neysluhaettir.pdf\">H\u00e9r m\u00e1 n\u00e1lgast ni\u00f0urst\u00f6\u00f0urnar \u00ed heild sinni.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konur bera meiri \u00feunga af flokkun og endurvinnslu \u00fargangs \u00e1 heimilum en karlar. Hugur er \u00ed landsm\u00f6nnum sem flestir telja sig flokka allan sinn \u00fargang og hafa \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 flokka \u00ed enn fleiri flokka en m\u00f6gulegt er n\u00fa \u00feegar vi\u00f0 heimili. \u00dea\u00f0 m\u00e1 \u00fev\u00ed telja l\u00edklegt a\u00f0 lagabreytingar sem t\u00f3ku gildi 1. jan\u00faar muni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":6642,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6708","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6708"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6750,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6708\/revisions\/6750"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}