{"id":10888,"date":"2026-03-18T10:38:21","date_gmt":"2026-03-18T10:38:21","guid":{"rendered":"https:\/\/urgangur.is\/?p=10888"},"modified":"2026-03-18T13:44:19","modified_gmt":"2026-03-18T13:44:19","slug":"urdunarmarkmid-i-augsyn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/urgangur.is\/?p=10888","title":{"rendered":"Ur\u00f0unarmarkmi\u00f0 \u00ed augs\u00fdn"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00edsbendingar eru um a\u00f0 \u00cdslendingar s\u00e9u a\u00f0 henda minna af rusli, b\u00e6tt flokkun s\u00e9 a\u00f0 skila \u00e1rangri og a\u00f0 ur\u00f0unarmarkmi\u00f0 fyrir \u00e1ri\u00f0 2035 s\u00e9 innan seilingar. Magn \u00feess sem vi\u00f0 hendum getur hins vegar veri\u00f0 mj\u00f6g breytilegt milli \u00e1ra, a\u00f0allega vegna \u00fargangsstraums fr\u00e1 mannvirkjager\u00f0, og endurvinnsluhlutfall heimilis\u00fargangs t\u00f3k j\u00e1kv\u00e6tt st\u00f6kk milli \u00e1ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd \u00feessari grein munum vi\u00f0 sko\u00f0a hvernig \u00cdslendingar st\u00f3\u00f0u sig \u00ed \u00fargangsm\u00e1lum \u00e1ri\u00f0 2024 og hva\u00f0a breytingar hafa or\u00f0i\u00f0 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 fyrri \u00e1r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Heimilis\u00fargangur &#8211; j\u00e1kv\u00e6\u00f0ar breytingar<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Heimilis\u00fargangur (<em>e. municipal waste<\/em>) er s\u00e1 \u00fargangur sem fellur til \u00e1 heimilum. Svipa\u00f0ur \u00fargangur sem fellur til \u00ed atvinnul\u00edfinu telst einnig til heimilis\u00fargangs.&nbsp;\u00dargangsflokkar heimilis\u00fargangs<sup data-fn=\"22cf3d04-2e5c-41d5-912e-c7d29ea23864\" class=\"fn\"><a id=\"22cf3d04-2e5c-41d5-912e-c7d29ea23864-link\" href=\"#22cf3d04-2e5c-41d5-912e-c7d29ea23864\">1<\/a><\/sup>&nbsp;eru 13 talsins og taka \u00e1 \u00f6llu fr\u00e1 umb\u00fa\u00f0um, papp\u00edr og vi\u00f0ar\u00fargangi til gar\u00f0\u00fargangs, raft\u00e6kja og blanda\u00f0s heimilis\u00fargangs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Magn heimilis\u00fargangs l\u00e6kkar \u00fe\u00f3 fj\u00f6ldi \u00edb\u00faa h\u00e6kkar. \u00dea\u00f0 gefur v\u00edsbendingu um a\u00f0 efnisnotkun s\u00e9 a\u00f0 minnka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>\u00c1rtal<\/strong><\/td><td><strong>Magn (\u00fe\u00fasund tonn)<\/strong><\/td><td><strong>Fj\u00f6ldi \u00edb\u00faa \u00e1 \u00cdslandi<\/strong><\/td><td>Me\u00f0altal (kg\/\u00edb\u00faa)<\/td><\/tr><tr><td>2024<\/td><td>216,8 tonn<\/td><td>383.726<\/td><td>565 kg<\/td><\/tr><tr><td>2023<\/td><td>223,5 tonn<\/td><td>375.218<\/td><td>596 kg<\/td><\/tr><tr><td>2022<\/td><td>222,6 tonn<\/td><td>364.917<\/td><td>610 kg<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\">Heildarmagn heimilis\u00fargangs fyrir s\u00ed\u00f0ustu 3 \u00e1r, \u00e1samt \u00edb\u00faafj\u00f6lda samkv\u00e6mt Hagstofunni.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me\u00f0 l\u00e6kkandi magni og h\u00e6kkandi \u00edb\u00faafj\u00f6lda, \u00fe\u00e1 l\u00e6kkar magni\u00f0 \u00e1 hvern \u00edb\u00faa ni\u00f0ur \u00ed 565 kg \u00e1ri\u00f0 2024, en var 596 kg \u00e1ri\u00f0 2023. \u00c1ri\u00f0 2024 var \u00fev\u00ed hver einstaklingur a\u00f0 henda rusli sem nemur:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Einum og h\u00e1lfum hesti<\/li>\n\n\n\n<li>10 fullor\u00f0num kindum<\/li>\n\n\n\n<li>113 matarinnkaupapokum (ef hver poki er 5kg)<\/li>\n\n\n\n<li>565 fullum mj\u00f3lkurfernum<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">565 kg \u00e1 \u00e1ri er r\u00famlega 1,5 kg \u00e1 dag, en \u00fea\u00f0 er eins og a\u00f0 henda 10 pylsum me\u00f0 \u00f6llu \u00e1 hverjum degi \u00ed heilt \u00e1r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u00c1rangur af s\u00f6fnun matar\u00fargangs<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00e9rst\u00f6k s\u00f6fnun l\u00edf\u00fargangs var sett \u00ed l\u00f6g \u00ed \u00e1rsbyrjun 2023 og hefur teki\u00f0 t\u00edma a\u00f0 innlei\u00f0a a\u00f0 fullu. \u00c1ri\u00f0 2023 var ekki mikil breyting \u00e1 bl\u00f6ndu\u00f0um heimilis\u00fargangi n\u00e9 matar\u00fargangi. N\u00fa s\u00e9st bers\u00fdnilegur \u00e1rangur \u00ed \u00feeim flokkum sem skilar s\u00e9r \u00ed b\u00e6ttri endurvinnslu. L\u00edtum \u00e1 eftirfarandi t\u00f6lur og breytingar milli \u00e1ra:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><\/td><td>2023<\/td><td>2024<\/td><td>Breyting milli \u00e1ra<\/td><\/tr><tr><td>Blanda\u00f0ur heimilis\u00fargangur<\/td><td>121 \u00fe\u00fas. tonn (54,2%)<\/td><td>96 \u00fe\u00fas. tonn (44,4%)<\/td><td>20,5% l\u00e6kkun<\/td><\/tr><tr><td>Matar\u00fargangur<\/td><td>7,9 \u00fe\u00fas. tonn (3,5%)<\/td><td>23,2 \u00fe\u00fas. tonn (10,7%)<\/td><td>192,6% h\u00e6kkun<\/td><\/tr><tr><td>Ur\u00f0un heimilis\u00fargangs<\/td><td>62,3 \u00fe\u00fas. tonn (27,9%)<\/td><td>22,3 \u00fe\u00fas. tonn (10,3%)<\/td><td>64,2% l\u00e6kkun<\/td><\/tr><tr><td>Jar\u00f0ger\u00f0 heimilis\u00fargangs<\/td><td>5,6 \u00fe\u00fas. tonn (2,5%)<\/td><td>25,5 \u00fe\u00fas. tonn (11,8%)<\/td><td>351,8% h\u00e6kkun<\/td><\/tr><tr><td>Endurvinnsla heimilis\u00fargangs<\/td><td>70 \u00fe\u00fas. tonn (31%)<\/td><td>97,4 \u00fe\u00fas. tonn (44,9%)<\/td><td>39,2% h\u00e6kkun<\/td><\/tr><tr><td>F\u00f6rgun heimilis\u00fargangs<\/td><td>68,8 \u00fe\u00fas. tonn (31%)<\/td><td>27,9 \u00fe\u00fas. tonn (12,9%)<\/td><td>59,4% l\u00e6kkun<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\">Magn \u00e1kve\u00f0inna \u00fargangsfokka\/me\u00f0h\u00f6ndlunarflokka, \u00e1samt hlutfalli \u00feess, af heildarmagni heimilis\u00fargangs.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Samdr\u00e1ttur um r\u00fam 20 \u00fe\u00fasund tonn \u00ed bl\u00f6ndu\u00f0um heimilis\u00fargangi og svipu\u00f0 aukning \u00ed s\u00f6fnun matar\u00fargangs sta\u00f0festir a\u00f0 s\u00e9rst\u00f6k s\u00f6fnun l\u00edf\u00fargangs er a\u00f0 skila \u00e1rangri. \u00deetta hefur umstalsver\u00f0a breytingu \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r, sko\u00f0um \u00fea\u00f0 betur:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jar\u00f0ger\u00f0 eykst. Matar\u00fargangur og annar l\u00edf\u00fargangur er tilvalinn til jar\u00f0ger\u00f0ar. Jar\u00f0ger\u00f0 er tegund endurvinnslu \u00fear sem \u00fargangurinn f\u00e6r n\u00fdtt hlutverk \u00ed hringr\u00e1sarhagkerfinu. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed mj\u00f6g j\u00e1kv\u00e6tt a\u00f0 magn jar\u00f0ger\u00f0ar h\u00e6kki.<\/li>\n\n\n\n<li>Ur\u00f0un minnkar sem er ein helsta endast\u00f6\u00f0 blanda\u00f0s heimilis\u00fargangs. \u00dea\u00f0 er j\u00e1kv\u00e6tt \u00e1 margv\u00edslega vegu. Ur\u00f0un er versta m\u00f6gulega endast\u00f6\u00f0 \u00fargangs \u00fear sem h\u00fan skilar engum \u00e1bata og hefur verstu umhverfis\u00e1hrifin af me\u00f0h\u00f6ndlunarlei\u00f0um \u00fargangs.<\/li>\n\n\n\n<li>Endurvinnsla heimilis\u00fargangs eykst. Jar\u00f0ger\u00f0 er endurvinnslua\u00f0fer\u00f0, svo me\u00f0 h\u00e6kkandi hlutfalli \u00e1 jar\u00f0ger\u00f0 h\u00e6kkar endurvinnsluhlutfalli\u00f0.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Endurvinnslumarkmi\u00f0 \u00cdslands \u00e1 heimilis\u00fargangi er 55% fyrir \u00e1ri\u00f0 2025 og 60% \u00e1ri\u00f0 2030. \u00c1rangurinn af s\u00e9rstakri s\u00f6fnun l\u00edf\u00fargangs er st\u00f3rt skref \u00ed r\u00e9tta \u00e1tt, en lj\u00f3st er a\u00f0 \u00cdsland \u00fearf a\u00f0 gera enn betur!<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me\u00f0 \u00feessari \u00fer\u00f3un er \u00cdsland \u00e1 g\u00f3\u00f0ri lei\u00f0 me\u00f0 a\u00f0 n\u00e1 markmi\u00f0i s\u00ednu um a\u00f0 magn ur\u00f0a\u00f0s heimilis\u00fargangs fyrir \u00e1ri\u00f0 2035 s\u00e9 undir 10%.<sup data-fn=\"1a715180-3569-4804-835b-4b10ff5f9bef\" class=\"fn\"><a href=\"#1a715180-3569-4804-835b-4b10ff5f9bef\" id=\"1a715180-3569-4804-835b-4b10ff5f9bef-link\">2<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cdb\u00faar landsins eiga st\u00f3rt hr\u00f3s skili\u00f0 fyrir \u00fe\u00e1tt sinn \u00ed \u00feessum breytingum og rekstrara\u00f0ilar sem sj\u00e1 um s\u00f6fnun og endurvinnslu \u00fargangsins.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Af hverju er endurvinnsluhlutfall heimilis\u00fargangs ekki h\u00e6rra ef ur\u00f0unarhlutfalli\u00f0 er bara um 10%? <\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Svari\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed er einfalt, hlutfall blanda\u00f0s heimilis\u00fargangs er enn\u00fe\u00e1 of h\u00e1tt. Blanda\u00f0ur heimilis\u00fargangur er enn\u00fe\u00e1 r\u00famur helmingur af \u00f6llum heimilis\u00fargangi. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 r\u00famur helmingur af \u00f6llum heimilis\u00fargangi er \u00f3endurvinnanlegur, en \u00e6skileg endast\u00f6\u00f0 blanda\u00f0s heimilis\u00fargangs er orkuendurn\u00fdting. Orkuendurn\u00fdting er langtum betri me\u00f0h\u00f6ndlun en ur\u00f0un, en orkuendurn\u00fdting er ekki endurvinnsla<sup data-fn=\"4cb7b6bc-5830-42be-91b6-50ea76e4c639\" class=\"fn\"><a id=\"4cb7b6bc-5830-42be-91b6-50ea76e4c639-link\" href=\"#4cb7b6bc-5830-42be-91b6-50ea76e4c639\">3<\/a><\/sup> og stu\u00f0lar \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 h\u00e6rra endurvinnsluhlutfalli.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"543\" height=\"456\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10903\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-4.png 543w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-4-300x252.png 300w\" sizes=\"(max-width: 543px) 100vw, 543px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Hvernig getur \u00cdsland n\u00e1\u00f0 s\u00ednum endurvinnslumarkmi\u00f0um?<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1rangurinn af s\u00e9rstakri s\u00f6fnun l\u00edf\u00fargangs s\u00fdnir hve \u00e1hrifar\u00edkt \u00fea\u00f0 er \u00feegar magn blanda\u00f0s heimilis\u00fargangs l\u00e6kkar. Svari\u00f0 er \u00fev\u00ed aftur einfalt, nota minna og flokka meira. Einstaklingar og rekstrara\u00f0ilar geta teki\u00f0 h\u00f6ndum saman, b\u00e6\u00f0i me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 nota minna af v\u00f6rum, nota umhverfisv\u00e6nni v\u00f6rur og n\u00fdta s\u00e9r \u00fe\u00e1 flokkunarm\u00f6guleika sem eru \u00ed bo\u00f0i. Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 takmarka magni\u00f0 sem er hent \u00ed blanda\u00f0an \u00fargang er stigi\u00f0 st\u00f3rt skref fyrir umhverfi\u00f0 og endurvinnsluhlutfall \u00cdslands.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6ll heimili landsins eru me\u00f0 innleitt flokkunarkerfi, en enn eru vinnusta\u00f0ir og almenningsr\u00fdmi sem bj\u00f3\u00f0a upp \u00e1 takmarka\u00f0a flokkun. Vinnusta\u00f0ir landsins eru hvattir til a\u00f0 sko\u00f0a <a href=\"https:\/\/urgangur.is\/allan-hringinn\/\">Allan hringinn<\/a> til a\u00f0 b\u00e6ta sitt flokkunarkerfi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Til upprifjunar er h\u00e6gt a\u00f0 flokka eftir \u00feessum \u00fargangsflokkum:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Papp\u00edr\/pappi, plast og matar\u00fargangur vi\u00f0 heimili<\/li>\n\n\n\n<li>Gler, M\u00e1lmur, Text\u00edll og drykkjarumb\u00fa\u00f0ir vi\u00f0 grenndarg\u00e1ma<\/li>\n\n\n\n<li>Raft\u00e6ki, rafhl\u00f6\u00f0ur, r\u00famfrekur \u00fargangur, timbur, frau\u00f0plast, gar\u00f0a\u00fargangur og flestallt anna\u00f0 vi\u00f0 s\u00f6fnunarst\u00f6\u00f0var.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ef betri umhverfis\u00e1hrif og m\u00f6guleiki \u00e1 a\u00f0 n\u00e1 endurvinnslumarkmi\u00f0um er ekki n\u00e6g hvatning, \u00fe\u00e1 eru tunnurnar fyrir blanda\u00f0an heimilis\u00fargang langd\u00fdrustu tunnurnar til a\u00f0 hafa heima hj\u00e1 s\u00e9r \u00ed flestum sveitarf\u00e9l\u00f6gum.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Heildarmagn \u00fargangs 2024<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Heildarmagn \u00fargangs \u00e1 \u00cdslandi \u00e1ri\u00f0 2024 voru 1,1 millj\u00f3n tonn (jafngildir um \u00fea\u00f0 bil 60 Hallgr\u00edmskirkjum a\u00f0 \u00feyngd), sem nemur 19% samdr\u00e1tt fr\u00e1 \u00e1rinu \u00e1 undan. Sk\u00fdrist \u00fea\u00f0 a\u00f0allega vegna mikilla breytinga \u00e1 einum \u00fargangsflokki, jar\u00f0efnum. Magn jar\u00f0efna l\u00e6kka\u00f0i \u00far 719 \u00fe\u00fasund tonnum \u00e1ri\u00f0 2023 \u00ed 508 \u00fe\u00fasund tonn \u00e1ri\u00f0 2024. \u00deetta magn getur flakka\u00f0 miki\u00f0 \u00e1 milli \u00e1ra, og st\u00fdrist a\u00f0allega af hve mikill jar\u00f0vegs\u00fargangur ver\u00f0ur til vegna framkv\u00e6mda \u00ed mannvirkjageiranum. Vi\u00f0 hverja framkv\u00e6md \u00fear sem \u00fearf a\u00f0 grafa upp jar\u00f0veg, telst s\u00e1 jar\u00f0vegur sem \u00fargangur. Jar\u00f0vegurinn er \u00fe\u00f3 lang oftast n\u00fdttur aftur vi\u00f0 landm\u00f3tun, og fellur \u00fev\u00ed undir endurn\u00fdtingara\u00f0fer\u00f0ina <em>fylling<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Heildarmagn \u00fargangs skiptist \u00ed heimilis\u00fargang og rekstrar\u00fargang. Rekstrar\u00fargangur skiptist s\u00ed\u00f0an \u00ed i\u00f0na\u00f0ar- og rekstrar\u00fargang og \u00fargang fr\u00e1 mannvirkjager\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1ri\u00f0 2024 skiptist hlutfall \u00fargangs \u00ed 19,7% heimilis\u00fargang og 80,3% rekstrar\u00fargang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deegar liti\u00f0 er til r\u00e1\u00f0st\u00f6funar \u00fargangs \u00e1ri\u00f0 2024 m\u00e1 sj\u00e1 a\u00f0:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>89% (980 \u00fe\u00fasund tonn) f\u00f3r til endurn\u00fdtingar.<sup data-fn=\"0437ac04-460a-41e6-961b-85f8b5581c24\" class=\"fn\"><a id=\"0437ac04-460a-41e6-961b-85f8b5581c24-link\" href=\"#0437ac04-460a-41e6-961b-85f8b5581c24\">4<\/a><\/sup><\/li>\n\n\n\n<li>11% (122 \u00fe\u00fasund tonn) f\u00f3r til f\u00f6rgunar.<sup data-fn=\"9f736bde-3a14-4780-91ab-dbb755723c3f\" class=\"fn\"><a id=\"9f736bde-3a14-4780-91ab-dbb755723c3f-link\" href=\"#9f736bde-3a14-4780-91ab-dbb755723c3f\">5<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-1024x682.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10889\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-1024x682.png 1024w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-300x200.png 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-768x511.png 768w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image.png 1316w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">R\u00e1\u00f0st\u00f6fun \u00e1 heildarmagni \u00fargangs \u00e1ri\u00f0 2024, skipt eftir yfirflokkum \u00fargangs.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sta\u00f0an \u00e1 r\u00e1\u00f0st\u00f6funarmarkmi\u00f0um \u00e1kve\u00f0inna \u00fargangsflokka<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd t\u00f6flunni a\u00f0 ne\u00f0an m\u00e1 sj\u00e1 st\u00f6\u00f0una \u00e1 r\u00e1\u00f0st\u00f6funarmarkmi\u00f0um \u00e1kve\u00f0inna \u00fargangsflokka, en \u00cdslandi ber skylda a\u00f0 uppfylla \u00feessi markmi\u00f0 samkv\u00e6mt l\u00f6gum.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"985\" height=\"541\" src=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10932\" srcset=\"https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-6.png 985w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-6-300x165.png 300w, https:\/\/urgangur.is\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-6-768x422.png 768w\" sizes=\"(max-width: 985px) 100vw, 985px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Litak\u00f3\u00f0unin skiptist \u00ed:<br>Gr\u00e6nt &#8211; N\u00faverandi markmi\u00f0 er uppfyllt og stefnir \u00ed a\u00f0 n\u00fd markmi\u00f0 munu n\u00e1st.<br>Gult &#8211; N\u00faverandi markmi\u00f0 er uppfyllt\/n\u00e1nast uppfyltt, en ekki v\u00edst a\u00f0 n\u00fd markmi\u00f0 munu n\u00e1st.<br>Rautt &#8211; N\u00faverandi markmi\u00f0 er ekki uppfyllt og n\u00fd markmi\u00f0 munu a\u00f0 \u00f6llum l\u00edkindum ekki n\u00e1st.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sta\u00f0an \u00e1 endurvinnslumarkmi\u00f0um fyrir \u00e1kve\u00f0na umb\u00fa\u00f0a\u00fargangsflokka er \u00fe\u00f3 nokku\u00f0 g\u00f3\u00f0, en \u00fe\u00f3 ekki jafn g\u00f3\u00f0 og taflan a\u00f0 ofan gefur til kynna. \u00dea\u00f0 sk\u00fdrist af \u00fev\u00ed a\u00f0 endurvinnsluhlutfalli\u00f0 fyrir a.m.k. papp\u00edrs- og pappaumb\u00fa\u00f0ir og vi\u00f0arumb\u00fa\u00f0ir er of h\u00e1tt, sem m\u00e1 rekja til vanmats \u00e1 hversu miki\u00f0 myndast af vi\u00f0komandi umb\u00fa\u00f0a\u00fargangi (nefnarinn vi\u00f0 \u00fatreikning endurvinnsluhlutfalls). Veri\u00f0 er a\u00f0 vinna \u00ed lei\u00f0r\u00e9ttingu \u00e1 endurvinnsluhlutfallinu fyrir \u00fe\u00e1 umb\u00fa\u00f0a\u00fargangsflokka en \u00f3lj\u00f3st er hven\u00e6r ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur f\u00e1st \u00ed \u00fe\u00e1 athugun.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u00e6labor\u00f0 og gegns\u00e6i gagna<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Magnt\u00f6lur \u00fargangs, sem var fjalla\u00f0 um h\u00e9r, var safna\u00f0 af Umhverfis- og orkustofnun, og eru \u00fe\u00e6r bygg\u00f0ar \u00e1 r\u00e9ttustu g\u00f6gnum hverju sinni fyrir magn og me\u00f0h\u00f6ndlun \u00fargangs \u00e1 \u00cdslandi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sko\u00f0a m\u00e1 \u00edtaruppl\u00fdsingar um magnt\u00f6lur \u00fargangs \u00ed eftirfarandi m\u00e6labor\u00f0i:<br><a href=\"https:\/\/urgangur.is\/maelabord\/\">M\u00e6labor\u00f0 | \u00dargangur.is | Umhverfis- og orkustofnun<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ef \u00fe\u00f6rf er \u00e1 \u00e1kve\u00f0num \u00fargangst\u00f6lfr\u00e6\u00f0iuppl\u00fdsingum m\u00e1 hafa samband vi\u00f0 <a href=\"mailto:urgangur@uos.is\" data-type=\"mailto\" data-id=\"mailto:uos@uos.is\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00fargangsteymi Umhverfis- og orkustofnunar<\/a>.<\/p>\n\n\n<ol class=\"wp-block-footnotes\"><li id=\"22cf3d04-2e5c-41d5-912e-c7d29ea23864\">Umb\u00fa\u00f0ar\u00fargangur (m\u00e1lm-, gler-, papp\u00edrs- og pappa-, plast- og vi\u00f0arumb\u00fa\u00f0ir) \u2013<br>Papp\u00edrs- og pappa\u00fargangur \u2013 Vi\u00f0ar\u00fargangur (annar en fr\u00e1 byggingar- og ni\u00f0urrifsstarfsemi \u2013 Text\u00edl\u00fargangur \u2013 \u00c1kve\u00f0inn raf- og rafeindat\u00e6kja\u00fargangur \u2013 \u00c1kve\u00f0nar rafhl\u00f6\u00f0ur og rafgeymar \u2013 Matar\u00fargangur fr\u00e1 eldh\u00fasum og verslunum \u2013 Gar\u00f0a\u00fargangur \u2013 Blanda\u00f0ur heimilis\u00fargangur (\u00fe.e. \u00f6ll sorphir\u00f0a og \u00fea\u00f0 sem hirt er af g\u00e1masv\u00e6\u00f0i \u00fear \u00e1 me\u00f0al r\u00famfrekur \u00fargangur). <a href=\"#22cf3d04-2e5c-41d5-912e-c7d29ea23864-link\" aria-label=\"Jump to footnote reference 1\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"1a715180-3569-4804-835b-4b10ff5f9bef\">Regluger\u00f0 um me\u00f0h\u00f6ndlun \u00fargangs <a href=\"https:\/\/island.is\/reglugerdir\/nr\/0803-2023\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">nr. 803\/2023<\/a>) <a href=\"#1a715180-3569-4804-835b-4b10ff5f9bef-link\" aria-label=\"Jump to footnote reference 2\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"4cb7b6bc-5830-42be-91b6-50ea76e4c639\">Sj\u00e1 <a href=\"https:\/\/urgangur.is\/urgangsthrihyrningurinn-thekktu-hugtokin\/\">\u00dargangs\u00fer\u00edhyrningurinn &#8211; \u00feekktu hugt\u00f6kin | \u00dargangur.is | Umhverfis- og orkustofnun<\/a> <a href=\"#4cb7b6bc-5830-42be-91b6-50ea76e4c639-link\" aria-label=\"Jump to footnote reference 3\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"0437ac04-460a-41e6-961b-85f8b5581c24\">Undirb\u00faningur fyrir endurnotkun, jar\u00f0ger\u00f0, \u00f6nnur endurvinnsla, fylling, orkuendurn\u00fdting og \u00f6nnur endurn\u00fdting. <a href=\"#0437ac04-460a-41e6-961b-85f8b5581c24-link\" aria-label=\"Jump to footnote reference 4\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"9f736bde-3a14-4780-91ab-dbb755723c3f\">Ur\u00f0un og brennsla \u00e1n orkun\u00fdtingar <a href=\"#9f736bde-3a14-4780-91ab-dbb755723c3f-link\" aria-label=\"Jump to footnote reference 5\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><\/ol>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u00edsbendingar eru um a\u00f0 \u00cdslendingar s\u00e9u a\u00f0 henda minna af rusli, b\u00e6tt flokkun s\u00e9 a\u00f0 skila \u00e1rangri og a\u00f0 ur\u00f0unarmarkmi\u00f0 fyrir \u00e1ri\u00f0 2035 s\u00e9 innan seilingar. Magn \u00feess sem vi\u00f0 hendum getur hins vegar veri\u00f0 mj\u00f6g breytilegt milli \u00e1ra, a\u00f0allega vegna \u00fargangsstraums fr\u00e1 mannvirkjager\u00f0, og endurvinnsluhlutfall heimilis\u00fargangs t\u00f3k j\u00e1kv\u00e6tt st\u00f6kk milli \u00e1ra. \u00cd \u00feessari grein [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":10897,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"[{\"content\":\"Umb\u00fa\u00f0ar\u00fargangur (m\u00e1lm-, gler-, papp\u00edrs- og pappa-, plast- og vi\u00f0arumb\u00fa\u00f0ir) \u2013<br>Papp\u00edrs- og pappa\u00fargangur \u2013 Vi\u00f0ar\u00fargangur (annar en fr\u00e1 byggingar- og ni\u00f0urrifsstarfsemi \u2013 Text\u00edl\u00fargangur \u2013 \u00c1kve\u00f0inn raf- og rafeindat\u00e6kja\u00fargangur \u2013 \u00c1kve\u00f0nar rafhl\u00f6\u00f0ur og rafgeymar \u2013 Matar\u00fargangur fr\u00e1 eldh\u00fasum og verslunum \u2013 Gar\u00f0a\u00fargangur \u2013 Blanda\u00f0ur heimilis\u00fargangur (\u00fe.e. \u00f6ll sorphir\u00f0a og \u00fea\u00f0 sem hirt er af g\u00e1masv\u00e6\u00f0i \u00fear \u00e1 me\u00f0al r\u00famfrekur \u00fargangur).\",\"id\":\"22cf3d04-2e5c-41d5-912e-c7d29ea23864\"},{\"content\":\"Regluger\u00f0 um me\u00f0h\u00f6ndlun \u00fargangs <a href=\\\"https:\/\/island.is\/reglugerdir\/nr\/0803-2023\\\" target=\\\"_blank\\\" rel=\\\"noreferrer noopener\\\">nr. 803\/2023<\/a>)\",\"id\":\"1a715180-3569-4804-835b-4b10ff5f9bef\"},{\"content\":\"Sj\u00e1 <a href=\\\"https:\/\/urgangur.is\/urgangsthrihyrningurinn-thekktu-hugtokin\/\\\">\u00dargangs\u00fer\u00edhyrningurinn - \u00feekktu hugt\u00f6kin | \u00dargangur.is | Umhverfis- og orkustofnun<\/a>\",\"id\":\"4cb7b6bc-5830-42be-91b6-50ea76e4c639\"},{\"content\":\"Undirb\u00faningur fyrir endurnotkun, jar\u00f0ger\u00f0, \u00f6nnur endurvinnsla, fylling, orkuendurn\u00fdting og \u00f6nnur endurn\u00fdting.\",\"id\":\"0437ac04-460a-41e6-961b-85f8b5581c24\"},{\"content\":\"Ur\u00f0un og brennsla \u00e1n orkun\u00fdtingar\",\"id\":\"9f736bde-3a14-4780-91ab-dbb755723c3f\"}]"},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-10888","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10888","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10888"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10888\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10940,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10888\/revisions\/10940"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10897"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10888"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10888"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/urgangur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10888"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}